Muğla’nın Ula ilçesine bağlı Akyaka Mahallesi’nde vatandaşlar, kıyı alanlarının işletmeler tarafından işgal edildiği ve kamu kurumlarının gerekli denetimleri yapmadığı iddiasıyla eylem düzenledi.
Gökova Ekoloji Meclisi tarafından gerçekleştirilen yürüyüşün ardından Maden İskelesi’nde basın açıklaması yapıldı. Açıklamayı okuyan Özge Kanat, kıyıların herkesin eşit, serbest ve ücretsiz kullanımına açık olması gerektiğini vurguladı.
Basın açıklamasının ardından şezlonglarla kapatıldığı belirtilen plaja yürüyen eylemciler, kıyıya havlularını sererek denize girdi.
Gökova Ekolojik Yaşam Derneği de geçtiğimiz günlerde Akyaka’daki kıyı işgalleri ve kamu kurumlarının sorumluluklarını yerine getirmediği iddialarıyla ilgili 17 ayrı suç duyurusunda bulunmuştu.
“Kıyılar hiç kimsenin mülkü değildir”
Gökova Ekoloji Meclisi adına açıklamayı okuyan Özge Kanat, kıyıların özel işletmelerin kullanımına bırakılamayacağını belirterek şunları söyledi:
“Bizler Gökova Ekoloji Meclisi olarak bir gerçeği bir kez daha hatırlatıyoruz, kıyılar hiç kimsenin mülkü değildir; kıyılar halkındır. Bu yalnızca vicdani bir talep değil, Anayasa’nın ve yasaların emridir. Anayasa’nın 43. maddesi, kıyıların devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu, deniz ve kıyılardan yararlanmada öncelikle kamu yararının gözetileceğini açıkça düzenlemektedir. 3621 sayılı Kıyı Kanunu da kıyıların herkesin eşit, serbest ve ücretsiz kullanımına açık olduğunu; kapatılamayacağını, işgal edilemeyeceğini ve özel ayrıcalıklara konu edilemeyeceğini hükme bağlamaktadır.”
Akyaka’daki kamusal kıyıların çeşitli düzenlemelerle fiilen işletmelerin kullanımına bırakıldığını öne süren Kanat, “Buna rağmen Akyaka’da kamusal kıyılar masa, sandalye, platform, iskele, çit ve benzeri düzenlemelerle fiilen özel işletmelerin kullanımına bırakılmaktadır. Akçapınar Sahili ve Çınar Plajı’nda giriş ücreti alınmakta, Akyaka Halk Plajı, Maden İskelesi ve Çınar Plajı’nda yüzlerce şezlong kıyıları kaplayarak yurttaşların ücretsiz kullanım hakkını fiilen ortadan kaldırmaktadır” dedi.
“Alanlar ticari baskı altında”
Gökova’nın Özel Çevre Koruma Bölgesi statüsüne sahip hassas bir ekosistem olduğunu ifade eden Kanat, yasal koruma yükümlülüklerine rağmen bölgenin ticari baskı altında kaldığını savundu.
Kanat, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“2872 sayılı Çevre Kanunu ile 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun öngördüğü koruma yükümlülüklerine rağmen bu alanlar ticari baskılar altında kamusal niteliğini kaybetmektedir. Yıllardır yapılan başvurulara, tutanaklara ve yargı kararlarına rağmen gerekli denetimler yapılmamakta; başta Ula Belediyesi ile Muğla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü olmak üzere yetkili kurumlar anayasal ve yasal sorumluluklarını yerine getirmemektedir.”
Danıştay kararlarında kıyıların kamu yararına ayrılmış alanlar olduğunun vurgulandığını belirten Kanat, vatandaşların kıyıya erişiminin engellenmesinin hukuki sorumluluk doğurabileceğini söyledi.
Kanat, “Oysa Danıştay’ın yerleşik kararları, kıyıların kamu yararına tahsis edilmiş alanlar olduğunu ve özel kullanımın kamu yararını ortadan kaldıracak boyuta ulaşamayacağını açıkça ortaya koymaktadır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2025/98 kararı, kıyıların, vatandaşın erişimini engelleyen kişilerin Türk Ceza Kanunu’nun 109/3 maddesi gereğince ‘nitelikli şekilde kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma’ suçundan cezalandırılması gerektiği yönündedir. Yani, vatandaşın kamuya ait olduğu kanunla belirlenmiş bir alanda özgürce bulunmasını veya buradan yararlanmasını engelleyen kişiler hakkında hapis cezası öngörülmüştür” diye konuştu.
“Hukuka aykırı yapılar kaldırılmalıdır”
Yetkili kurumlara çağrıda bulunan Kanat, Azmak kıyısındaki kaçak ve hukuka aykırı olduğunu öne sürdükleri işgallerin kaldırılmasını istedi.
Kanat, taleplerini şöyle sıraladı:
“Yetkililere çağrımızdır, Azmak kıyısındaki tüm kaçak ve hukuka aykırı işgaller kaldırılmalı, yasaya aykırı yapı kayıt belgeleri iptal edilmelidir. Akçapınar Sahili ve Çınar Plajı’ndaki giriş ücreti uygulamaları sonlandırılmalı; hukuka aykırı yapılar kaldırılmalıdır. Akyaka Halk Plajı, Maden İskelesi ve Çınar Plajı’nda kıyıyı kapatan şezlong düzenleri kaldırılarak yeterli kamusal kullanım alanı sağlanmalıdır. Kıyı Kanunu’na aykırı faaliyet gösteren işletmeler hakkında gerekli idari yaptırımlar uygulanmalı, görevini yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında soruşturma başlatılmalıdır.”
Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi’ndeki koruma hükümlerinin eksiksiz uygulanması gerektiğini belirten Kanat, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Bir kez daha ilan ediyoruz, bizler kıyılarımızı sermayeye teslim etmeyeceğiz. Doğayı, hukuku ve kamusal hakları savunmaya devam edeceğiz. Çünkü kıyılar yalnızca bugünün değil, gelecek kuşakların da ortak mirasıdır. Anayasa açıktır. Yasalar açıktır. Hukuk açıktır. Şimdi sıra kamu kurumlarındadır.”
Muhabir: Mukaddes Yelin
